Sinh viên Việt Nam theo dõi cuộc bầu cử tổng thống Mỹ từ màn ảnh truyền hình lớn tại Tòa Ðại Sứ Mỹ ngày 5 Tháng Mười Một 2008. Hình: Hoàng Ðình Nam/AFP/Getty Images

SÀI GÒN (TH) - Trong bóng mát của khu vườn Dinh Ðộc Lập cũ nay được dùng làm tòa nhà triển lãm “Dinh Thống Nhất” những cặp tình nhân trẻ hưởng các giây phút tâm tình êm đềm trong khi một số sinh viên mở sách học bài.

Họ chỉ biết những gì qua lịch sử về chỗ này 34 năm trước khi chiến xa quân Cộng Sản úi sập cổng sát tiến vào, kết thúc cuộc chiến và thống nhất đất nước ngày 30 Tháng Tư 1975.

Hai phần ba người Việt Nam bây giờ trẻ hơn 35 tuổi, không có ký ức gì về cuộc chiến mà họ không dự phần hoặc là nạn nhân của những cái phá, viên đạn oan nghiệt không biết từ đâu đến. Họ lớn lên trong một thời bình và dạo sau này, cơm ăn áo mặc đỡ hơn những năm đầu của sự thống nhất đất nước nhờ chính sách “đổi mới” kinh tế.

“Tôi muốn Việt Nam 20 năm nữa sẽ trở nên một thứ Singapore”. Nguyễn Công Trường, 28 tuổi, một người sống bằng nghề tham vấn đầu tư.

Với một lợi tức đầu người chỉ hơn $1,000 đô la một chút xíu, (bằng 1/37 lợi tức dân Singapore trung bình) hiển nhiên Việt Nam còn một quãng đường rất dài để đến đó. Ngay như so sánh với một nước đang phát triển khác là Indonesia, một phúc trình của LHQ nói rằng muốn bắt kịp nước này như hiện nay, Việt Nam cần đến 50 năm, với cung cách trị nước kiểu “kinh tế thị trường” có cái đuôi “xã hội chủ nghĩa” đầu Ngô mình Sở.

Bởi vậy, đa số dân chúng trên cả nước đi bộ hoặc đi xe đạp, xe gắn máy, chen chúc vào cái dòng người xuôi ngược đó thỉnh thoảng cũng thấy xe thể thao Ferrari, Porsch, hay xe Rolls Royce giá cả triệu đô la nhập cảng bằng máy bay cho các đại gia. Lợi tức đầu người thấp như vậy nhưng cũng có những cửa hàng bán quần áo, nước hoa danh tiếng trên thế giới. Theo thống kê chính thức thì Việt Nam còn hơn chục triệu người đói ăn.

“Cha mẹ tôi hồi trước nói rằng năm 1968 đời sống rất khó khăn nên nhiều người phải ăn sắn.” Một người thanh niên tên Trường nói. Cha mẹ anh ta bây giờ sống ở Tây Ninh chỉ kiếm được mỗi tháng lối $100 đô la trong khi, anh ta kiếm được nhiều gấp 6 lần.

“Tôi sinh ra trong thời bình. Tôi có cơ hội hoàn thiện năng lực cho chính tôi.” Một người thanh niên 20 tuổi tên Lê Thế Huân nói. Anh này ngồi với máy computer xách tay và máy nghe nhạc iPod bên cạnh, trong vườn hoa Dinh Thống Nhất. Ngay đến cha mẹ Huân cũng không mấy khi đề cập đến cuộc chiến trước đây vì thời gian chiến tranh chấm dứt họ cũng chỉ chừng 12 và 13 tuổi.

“Tôi cho rằng, dĩ nhiên, đời sống vật chất của tôi khá hơn cha mẹ tôi ngày trước.” Theo lời Trần Trọng Nguyên, một sinh viên ban cao học vật lý đang làm các con tính phương trình. “Chúng tôi có nhiều cơ hội để học hành, có y tế, giáo dục khá hơn và đời sống bây giờ ổn định hơn so với quá khứ.” Cha mẹ Nguyên ngày trước là nông dân.

Ðặng Thị bích Nga, 21 tuổi, rời gia đình ở miền Trung để theo học ban kinh tế ở đại học Sài Gòn mà cô nói việc học mở ra cho cô nhiều cơ hội. Cô cũng mong điều này cho cả đất nước Việt Nam.

“Tôi hy vọng đất nước tôi phát triển cũng như các nước khác.” Cô Nga nói.

Các người trẻ tuổi Việt Nam chú trọng nhiều hơn đến hiện tại và tương lai nhưng họ cũng hiểu là các thế hệ trước họ đã hy sinh.

Một thanh niên 27 tuổi được hãng thông tấn AFP phỏng vấn, yêu cầu giấu tên, nói rằng máu mà những người đã đổ ra để Việt Nam thống nhất là không vô ích nếu nhà nước trở nên minh bạch, bớt tham nhũng và vì nước vì dân hơn.

Một người thanh niên tên Nguyễn Hoàng Quân, 28 tuổi, cũng đồng ý là đất nước này cần phải hay đổi chính trị để thịnh vượng.