Thanh Trúc (RFA)

VIỆT NAM - Tổ chức giám sát nhân quyền Human Rights Watch vừa ra thông cáo yêu cầu chính phủ Việt Nam trả tự do ngay lập tức cho sáu nhà dân chủ hoạt động ôn hòa, bị Hà Nội đưa ra tòa vì tội đe dọa an ninh quốc gia.

Ðây là tội danh mà Human Rights Watch cho là “thiếu cơ sở, phản lại cam kết tôn trọng quyền tự do phát biểu giữa Việt Nam và quốc tế.”

Trong số sáu nhà tranh đấu dân chủ bất bạo động bị bắt Tháng Chín năm ngoái mà Human Rights Watch kêu gọi chính phủ Việt Nam trả tự do ngay tức khắc có nhà văn Nguyễn Xuân Nghĩa, được trao giải cây viết nổi tiếng Hellman Hammett năm 2008. Ông dẫn đầu trong Khối 8406 bị Hà Nội gán tội phản động, và cũng là một trong những người chủ trương tập san Tổ Quốc, tờ báo chui nhằm mục đích cổ vũ tự do dân chủ cho Việt Nam.

Năm người còn lại gồm ông Nguyễn Văn Tính, ông Nguyễn Kim Nhàn, ông Nguyễn Văn Túc, sinh viên Ngô Quỳnh, và kỹ sư Nguyễn Mạnh Sơn.

Thông cáo báo chí của Human Rights Watch nói rằng sáu nhà hoạt động dân chủ mà họ nêu tên bị buộc tội vi phạm điều luật 88 của nhà nước Việt Nam vì rải truyền đơn và treo biểu ngữ chống đối, sáng tác thơ văn đòi dân chủ, nhân quyền, đối lập chính trị, phát tán tài liệu “phản động” lên mạng. Ðây là những tội danh có thể dẫn đến bản án mười hai năm tù hoặc hơn.

Lên tiếng với đài Á Châu Tự Do, từ London, Anh Quốc, phó giám đốc phân ban Châu Á của Human Rights Watch, bà Elaine Pearson, cho rằng nếu bảo những người này có tội thì tội duy nhất họ phạm phải chỉ là đòi dân chủ, đa nguyên và nhân quyền trong ôn hòa.

“Những người như vậy không thể bị kết án theo luật an ninh quốc gia bởi thực sự mà nói thì từ bao giờ lại có chuyện làm thơ hoặc giăng biểu ngữ trên cầu mà có thể đe dọa an ninh quốc gia? Chúng tôi nghĩ nhà cầm quyền Việt Nam hành xử quá đáng, họ phải chấm dứt việc giam giữ những người bất đồng chính kiến và phải tôn trọng quyền tự do phát biểu của người dân.”

Theo cáo trạng ngày 7 Tháng Năm của Bộ Công An Việt Nam, mà HRW thu thập được, thì hồi Tháng Tám 2008, nhóm sáu người đã tìm cách treo những tấm biển đòi dân chủ lên thành các chiếc cầu ở Hải Dương và Hải Phòng. Bên cạnh đó, họ cũng là những người mưu tính và tổ chức biểu tình hồi năm 2007 và 2008, chống Trung Quốc cùng Olympics Bắc Kinh.

Ðã vậy, cáo trạng nói thêm, cả sáu người thỉnh thoảng lại gặp nhau để trao đổi ý kiến hầu giữ mối liên hệ với các nhà hoạt động dân chủ khác ở trong nước cũng như ở hải ngoại.

Thông cáo báo chí của Human Rights Watch còn nhắc tới bốn nhà hoạt động khác, cũng bị bắt Tháng Chín năm ngoái, bị giam tại nhà tù B-14 ở Hà Nội nhưng chưa được xét xử là blogger Phạm Thanh Nghiên, giáo viên Vũ Hùng, nhà thơ Trần Ðức Thạch, và kỹ sư Phạm Văn Trội.

Như vậy, với tổng cộng mười người bị bắt năm 2008, ít nhất có thêm bảy người nữa bị bắt giữ hồi Tháng Năm, 2009.

Human Rights Watch cảnh báo còn nhiều người khác, dính dáng đến nhà văn, nhà báo Nguyễn Xuân Nghĩa và Khối 8406, đang đối diện nguy cơ bị bắt giữ bất cứ lúc nào như ông Nguyễn Thanh Giang, ông Vũ Cao Quận và Linh Mục Phan Văn Lợi. Tên tuổi của những vị này đều được ghi rõ trong bản hồ sơ của công an Việt Nam.

Dưới mắt Human Rights Watch, những sự kiện trong quá khứ cho thấy các phiên xử tới cũng đưa ra những phán quyết bất công và vi phạm tiêu chuẩn tư pháp quốc tế mà thôi. Tổ chức này nói rằng tòa án Việt Nam không độc lập và thiếu sự vô tư, mỗi khi có phiên xử người bất đồng chính kiến thì báo chí nước ngoài, nhân viên ngoại giao và giới quan sát quốc tế không được phép tham dự, trong lúc người bị kết tội khó mà tìm kiếm người biện hộ xứng đáng cho mình.

Trước nay, Việt Nam nhất mực bác bỏ yêu cầu hủy hoặc đổi điều luật 88 mà họ dựa vào đó để sách nhiễu bắt bớ các nhà bất đồng chính kiến trong nước. Ðiều này thể hiện rõ trong quá trình duyệt xét hồ sơ nhân quyền của Việt Nam tại Hội Ðồng Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc Tháng Năm vừa rồi.

Tháng tới, Hội Ðồng Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc công bố kết quả bản xét duyệt thường kỳ về Việt Nam, phản ảnh sự đánh giá tình hình nhân quyền của 192 nước thành viên Liên Hiệp Quốc. Bà Pearson phát biểu: “Việt Nam có trách nhiệm hưởng ứng lời kêu gọi tôn trọng quyền con người của cộng đồng thế giới. Mặc dù hồ sơ đen tối về nhân quyền của Việt Nam được mang ra ánh sáng tại Hội Ðồng Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc nhưng chính phủ nước này vẫn bác bỏ những đề nghị cải thiện họ có thể thực hiện.”