Hình bên: Bốn tấm hình chụp cho thấy (trên, trái) khu đất của nhà thờ Tam Tòa bị bỏ hoang, cây cối mọc thành rừng suốt từ nhiều năm qua. (Bên phải, trên) Ðất san ủi có vẻ như chuẩn bị thành đường đi trước tháp chuông. Hai hình dưới là xe xúc đất và san ủi đất quanh nhà thờ, theo cái quyết định “Tu bổ khuôn viên chứng tích chiến tranh nhà thờ Tam Tòa thành phố Ðồng Hới”. (Hình: TTXCG)
ÐỒNG HỚI (NV) - Nhà cầm quyền tại thành phố Ðồng Hới tỉnh Quảng Bình, nơi đang có sự đấu tranh đòi lại nhà thờ Tam Tòa, vừa ra một “Thông báo thi công” với nội dung “tu bổ khuôn viên chứng tích chiến tranh nhà thờ Tam Tòa thành phố Ðồng Hới”. Văn bản này, nếu được thi hành, sẽ biến khu vực quanh nhà thờ Tam Tòa thành một công viên, ở giữa là tháp chuông nhà thờ, và nhà thờ sẽ không còn là tài sản của giáo hội Công giáo.
Văn bản đề ngày 20 Tháng Tám do ông Bùi Xuân Ngầu, phó chủ tịch ủy ban nhân dân ký tên, đúng một tháng từ ngày giáo dân dựng lán tạm trên nền nhà thờ Tam Tòa và đã bị đàn áp, đánh đập, bắt giữ.
Vụ việc đã dấy lên thành một phong trào cầu nguyện hiệp thông chống đối nhà cầm quyền không riêng tại Giáo Phận Vinh mà cả trong ngoài nước.
Một số ngày cuối tuần vừa qua, hàng trăm ngàn giáo dân ở Giáo Phận Vinh đã tham gia các buổi diễn hành, thắp nến cầu nguyện cho giáo xứ và giáo dân Tam Tòa với những biểu ngữ đòi hỏi công lý và tự do tôn giáo.
Theo những tin tức mới nhất, nhà cầm quyền thành phố Ðồng Hới chỉ còn giam giữ một phụ nữ duy nhất. Tất cả những người khác, 18 người, đã được nhà cầm quyền thả ra rải rác.
“Còn chị Cao Thị Tình bị nhốt mà thôi, còn những người khác được thả ra vì họ bị ép buộc nhận tội, còn chị Cao Thị Tình thì nhất quyết không chịu nhận tội.” Phó chủ tịch hội đồng giáo xứ Tam Tòa cho hay trong một cuộc phỏng vấn.
Trước áp lực quá lớn của khối giáo dân Công Giáo, nhà cầm quyền dùng một biện pháp đã áp dụng khi đối phó với các vụ cầu nguyện đòi đất ở Hà Nội.
“Ngày 10 Tháng Tám năm 2009 Ủy Ban Nhân Dân thành phố Ðồng Hới đã có quyết định số 2857/QÐ-UBND về việc phê duyệt điều chỉnh báo cáo kinh tế kỹ thuật xây dựng công trình: Tu bổ khuôn viên chứng tích chiến tranh nhà thờ Tam Tòa thành phố Ðồng Hới... Theo kế hoạch công trình sẽ được chính thức thi công trở lại vào ngày 20 Tháng Tám 2009. Vậy Ủy Ban Nhân Dân thành phố Ðồng Hới thông báo cho Ủy Ban Nhân Dân phường Ðồng Mỹ, thành phố Ðồng Hới biết để phối hợp thực hiện.”
Mãi tới 4 giờ chiều ngày 20 Tháng Tám văn bản này mới được đem đi giao cho những nơi nhận là Tòa Giám Mục địa phận Vinh và Linh Mục Lê Thanh Hồng (quản xứ Sen Bàng với ghi nhận là “Ðể biết”.
Suốt nhiều năm qua, khu đất quanh nhà thờ Tam Tòa cây cối mọc hoang như một cánh rừng nhỏ, không hề được “tu bổ”. Nay trước áp lực của người Công Giáo, mấy chiếc xe cơ giới được điều động tới ủi đông, xới tây. Người ta có thể hình dung ra khu đất nhà thờ Tam Tòa sẽ có bóng dáng của một thứ công viên mà tháp chuông nhà thờ Tam Tòa sẽ nằm ở giữa.
Ðây là biện pháp nhà cầm quyền đã áp dụng tại hai địa điểm tranh chấp với giáo hội Công Giáo tại Hà Nội, là Tòa Khâm Sứ trên phố Nhà Chung, và đất của Dòng Chúa Cứu Thế trên phố Nguyễn Lương Bằng thuộc Thái Hà.
Vào năm 2008, tại Hà Nội, nhà cầm quyền đã đưa xe cơ giới, nhân sự tới san ủi, đào ống cống, biến lô đất của Tòa Khâm Sứ thành công viên cây xanh. Một tuần sau, dù mưa tầm tã, một đoàn người và xe cộ cũng được huy động hối hả tới biến khu đất ở Thái Hà thành một công viên cây xanh khác.
Tại Vinh, ngày 15 Tháng Tám, khi chủ tọa đại lễ “Mừng Quan Thầy” của giáo phận, Giám Mục Cao Ðình Thuyên, 82 tuổi, tuyên bố Giáo Phận Vinh “không phải chỉ có một Cao Ðình Thuyên mà có tất cả 500,000 Cao Ðình Thuyên”.
Giáo Phận Vinh và giáo xứ Sen Bàng, gồm có nhà thờ Tam Tòa, từng yêu cầu nhà cầm quyền CSVN trả lại nhà thờ Tam Tòa để xây dựng lại, nhưng nhà cầm quyền địa phương từ chối, lấy cớ duy trì chỗ này làm “chứng tích tội ác chiến tranh”.
Máy bay Mỹ đã giội bom sập gần hết nhà thờ Tam Tòa hồi năm 1968, nay chỉ còn tháp chuông, vì nhà thờ đã bị nhà cầm quyền sử dụng làm cứ điểm quân sự, bố trí súng phòng bắn máy bay.
Theo lời viên chức Giáo Phận Vinh, nhà cầm quyền địa phương đã chỉ chịu cấp những lô đất nhỏ và không thuận tiện đường sá nên giáo xứ không nhận. Hàng tuần, linh mục quản xứ Sen Bàng vẫn làm lễ tại nhà một giáo dân hoặc ngay dưới một gốc cây gần tháp chuông.
Việc đòi lại không xong, cho địa điểm khác xây nhà thờ thì không thể nhận, dẫn tới quyết định dựng lán trên nền nhà thờ Tam Tòa. Và đã bùng nổ một cuộc đấu tranh ngoạn mục giữa những ngọn nến, những tiếng hát Kinh Hòa Bình chống lại quyền lực thống trị.